Người ra nhiều mồ hôi khi ngủ nên chọn nệm có lõi thoáng (lò xo túi, cao su có lỗ thông khí), lớp mặt không quá dày và đặc, vỏ vải dệt mỏng thoáng, và luôn dùng tấm bảo vệ nệm thoáng khí để mồ hôi không ngấm vào lõi. Nệm foam nhớ dày và nệm vỏ chần bông dày thường khiến lưng bí hơn.
Đổ mồ hôi đêm có hai phần: phần do cơ thể (thể trạng, cân nặng, nội tiết, thuốc đang dùng) và phần do môi trường ngủ (phòng nóng, chăn dày, nệm giữ nhiệt). Chọn nệm chỉ tác động được vào phần thứ hai. Nếu bạn đổ mồ hôi ướt đẫm áo đều đặn dù phòng mát, kèm sốt, sụt cân hay mệt mỏi, hãy đi khám để tìm nguyên nhân.
Bài này dành cho người đang chọn mua nệm mới và biết mình thuộc nhóm "nóng người". Còn cách làm mát chiếc nệm đang nằm trong mùa hè, đã có bài riêng trong chuyên mục ngủ theo mùa.
Vì sao có nệm nằm mát, có nệm nằm bí
Khi bạn nằm, cơ thể toả nhiệt và hơi ẩm xuống mặt nệm. Nệm "mát" là nệm để nhiệt và hơi ẩm thoát đi được; nệm "bí" là nệm giữ chúng lại quanh lưng. Có ba yếu tố quyết định.
Cấu trúc lõi. Lõi lò xo có nhiều khoảng trống giữa các lò xo, không khí lưu thông khi bạn trở mình. Cao su thiên nhiên thường có các lỗ thông khí xuyên khối. Foam đặc, nhất là foam nhớ, có cấu trúc ô kín hơn, ít lưu thông khí, lại ôm sát cơ thể làm giảm khoảng hở để nhiệt thoát.
Mức lún. Bạn càng lún sâu, diện tích da tiếp xúc với mặt nệm càng lớn, nhiệt càng khó thoát. Đây là lý do người nặng cân trên nệm mềm hay thấy nóng hơn.
Lớp phủ. Vỏ nệm, tấm bảo vệ, ga và cả chăn mỏng trải dưới lưng đều là lớp cách nhiệt. Vỏ chần bông dày, tấm bảo vệ nilon, ga sợi tổng hợp dày làm mất đi phần lớn độ thoáng của một chiếc lõi tốt.
Một điều cần biết: các lớp gel làm mát, vải "lạnh" thường chỉ cho cảm giác mát lúc mới chạm vào. Khi đã nằm lâu, chúng ấm dần theo cơ thể. Độ thoáng thật vẫn đến từ cấu trúc lõi và lớp phủ mỏng. Vì vậy, khi so hai chiếc nệm, hãy so cấu tạo từ lớp sát lưng trở xuống thay vì so tên gọi của lớp làm mát.
So sánh độ thoáng các loại nệm cho người hay nóng
Bảng so sánh xu hướng theo cấu tạo; độ thoáng thật còn tuỳ lớp mặt, vỏ và đồ phủ của từng chiếc.
| Loại nệm | Độ thoáng thường gặp | Ghi chú cho người ra nhiều mồ hôi |
|---|---|---|
| Lò xo túi lớp mặt mỏng | Thoáng | Không khí lưu thông qua lõi; chú ý lớp mặt và vỏ đừng quá dày |
| Lò xo liên kết | Thoáng | Thoáng nhưng truyền rung nhiều, ôm người kém |
| Cao su thiên nhiên có lỗ thông khí | Khá thoáng | Đàn hồi nhanh, ít lún sâu; rất nặng, khó phơi |
| Foam PU thường | Trung bình | Phụ thuộc mật độ và độ dày; loại đặc dễ bí |
| Foam nhớ dày | Kém thoáng | Ôm sát, lún sâu, giữ nhiệt; loại có gel chỉ mát lúc đầu |
| Bông ép | Trung bình đến khá | Cứng, ít lún nên tiếp xúc ít; vỏ thường mỏng, dễ ngấm mồ hôi |
Nệm lai thường thừa hưởng độ thoáng của lõi lò xo, nhưng nếu lớp foam nhớ phía trên dày thì cảm giác nằm vẫn nóng. Khi đọc cấu tạo, hãy hỏi lớp nằm sát lưng bạn là vật liệu gì và dày bao nhiêu.
Những chi tiết nên hỏi khi mua
Ngoài loại lõi, người ra nhiều mồ hôi nên hỏi kỹ thêm vài điểm:
- Vỏ nệm bằng gì, có tháo giặt được không. Vỏ vải dệt kim mỏng, cotton hoặc sợi tái sinh thoáng thường mát hơn vỏ chần bông dày nhiều lớp. Vỏ có khoá kéo tháo được giúp vệ sinh mồ hôi dễ hơn nhiều.
- Lớp ngay dưới vỏ là gì. Một lớp foam nhớ dày vài phân ngay dưới lưng có thể làm mất hết cái lợi của lõi lò xo thoáng.
- Có lỗ thông khí ở thành nệm không. Nhiều nệm lò xo có lỗ hoặc lưới ở thành để khí lưu thông khi bạn đè xuống.
- Độ cứng có hợp cân nặng không. Nệm quá mềm làm bạn lún sâu và nóng hơn.
- Chính sách khi vỏ bị ố mồ hôi. Nhiều phiếu bảo hành không bao gồm vết ố, mùi; vì thế tấm bảo vệ không phải là món phụ mà là phần bắt buộc.
Đừng chọn nệm chỉ vì có từ "mát", "lạnh", "gel" trên mô tả. Hãy hỏi cấu tạo và nằm thử đủ lâu để cảm nhận nhiệt sau mười lăm phút, không phải lúc vừa chạm vào.
Cách thử độ thoáng của nệm
Thử độ thoáng khó hơn thử độ cứng, vì cảm giác nóng chỉ xuất hiện sau một lúc. Các bước sau giúp bạn có thông tin đáng tin hơn:
- Nằm yên ít nhất mười lăm phút trên cùng một chỗ, mặc áo mỏng. Cảm giác mát lúc đầu chưa nói lên gì.
- Để ý lưng và vùng tiếp xúc: lưng bắt đầu ẩm, nóng rõ là dấu hiệu lớp mặt giữ nhiệt.
- Đặt lòng bàn tay lên chỗ vừa nằm ngay khi ngồi dậy: chỗ đó nóng lâu, hồi nhiệt chậm là nệm giữ nhiệt nhiều.
- Trở mình vài lần: nệm lò xo thoáng thường cho cảm giác "thở" theo mỗi lần bạn đè xuống, foam đặc thì không.
- Thử ở điều kiện gần giống phòng bạn. Phòng trưng bày có điều hoà mát có thể che mất cảm giác nóng. Mua online thì thử trong những đêm nóng nhất của thời gian ngủ thử.
Ghi lại số lần thức giấc vì nóng và tình trạng áo, ga buổi sáng trong một vài tuần. Đây là thước đo khách quan hơn cảm giác của một đêm.
Tấm bảo vệ, ga và những thứ nằm giữa bạn với nệm
Với người ra nhiều mồ hôi, tấm bảo vệ nệm vừa giữ cho lõi sạch, vừa là một lớp có thể làm hỏng độ thoáng nếu chọn sai. Tấm bảo vệ thoáng khí có lớp màng chống thấm mỏng ép dưới mặt vải, hơi nước đi qua được một phần, nước lỏng thì không. Tấm nilon hoặc nhựa trần chống thấm tuyệt đối nhưng bí, kêu sột soạt và đọng mồ hôi.
Nếu bạn ra mồ hôi nhưng không cần chống thấm hoàn toàn (không có trẻ nhỏ, người già tiểu đêm), một tấm bảo vệ vải dày vừa không có lớp chống thấm cũng đủ giữ mồ hôi lại ở lớp vải, giặt được hằng tuần.
Ga giường bằng vải thoáng thấm hút như cotton dệt thoáng, linen, tencel thường dễ chịu hơn ga sợi tổng hợp dày. Đừng trải thêm chăn mỏng hay khăn lông dưới lưng cho "êm", vì chúng giữ nhiệt và ẩm.
Chiếu mát trải trên ga là lựa chọn quen thuộc của nhiều nhà trong mùa hè; nó giúp lưng mát hơn nhưng không giải quyết việc chọn nệm. Nếu bạn phải trải chiếu quanh năm mới ngủ được, có thể chiếc nệm đang quá bí với bạn.
Tình huống theo người nằm
Người nặng cân, ra nhiều mồ hôi lưng. Ưu tiên lò xo túi chắc hoặc cao su có lỗ thông khí, độ cứng đủ để không lún sâu. Tránh lớp foam nhớ dày.
Người ra mồ hôi nhưng nằm nghiêng, cần êm vai hông. Bài toán khó hơn vì lớp êm thường giữ nhiệt. Có thể chọn lớp mặt cao su mềm thay foam nhớ, hoặc lò xo túi có lớp gối liền mỏng.
Phụ nữ giai đoạn tiền mãn kinh hay bốc hoả đêm. Nệm thoáng giúp phần nào, nhưng nhiệt độ phòng, chăn riêng mỏng, đồ ngủ thoáng có tác dụng nhanh hơn. Triệu chứng làm mất ngủ nhiều nên trao đổi với bác sĩ.
Vợ chồng một người nóng, một người lạnh. Chọn nệm thoáng theo người nóng, rồi người lạnh thêm topper hoặc chăn riêng phía mình. Làm ngược lại khó hơn nhiều.
Người hay nóng sống ở miền Bắc. Mùa hè cần nệm thoáng, mùa đông lại muốn ấm. Lõi thoáng cộng đồ phủ theo mùa (ga mỏng, chiếu mùa hè; topper len hoặc tấm chần bông mùa đông) linh hoạt hơn chọn một chiếc nệm ấm quanh năm rồi chịu nóng ba bốn tháng.
Ví dụ giả định: một người khoảng 85 kg ở thành phố miền Nam, phòng có điều hoà nhưng chỉ bật đến nửa đêm. Nệm foam nhớ dày cũ khiến sáng nào lưng áo cũng ướt. Khi thay, chọn lò xo túi độ cứng vừa, vỏ dệt kim tháo được, tấm bảo vệ thoáng khí, ga cotton: không còn phải trải chiếu, số lần thức giấc vì nóng giảm rõ.
Giữ nệm sạch khi bạn ra nhiều mồ hôi
Mồ hôi ngấm vào nệm lâu ngày tạo vết ố vàng, mùi, và là môi trường thuận lợi cho mạt bụi, nấm mốc trong khí hậu ẩm. Phòng tránh dễ hơn xử lý rất nhiều.
Luôn dùng tấm bảo vệ và giặt nó mỗi tuần cùng ga gối; mùa nóng có thể giặt thường hơn. Chuẩn bị hai tấm để luân phiên.
Để nệm thở mỗi sáng: kéo chăn ra, để mặt nệm thoáng vài chục phút trước khi dọn giường. Thói quen gấp chăn phủ kín ngay khi vừa dậy giữ lại hơi ẩm của cả đêm.
Kê nệm trên nan thoáng thay vì đặt sát sàn hoặc trên tấm phản kín, để mặt dưới không đọng ẩm.
Khi đã có vết ố hoặc mùi, xử lý theo hướng dẫn của từng loại nệm; các cách làm sạch chi tiết có ở chuyên mục vệ sinh nệm. Đừng xịt nhiều nước hay hoá chất lên nệm rồi để nó ẩm qua đêm.
Lỗi hay gặp của người hay nóng khi mua nệm
Người ra nhiều mồ hôi thường mắc vài lỗi giống nhau, và mỗi lỗi đều phải trả giá bằng nhiều mùa hè khó ngủ:
- Chọn theo cảm giác mát lúc vừa chạm tay ở phòng trưng bày có điều hoà lạnh.
- Tin chữ "gel", "lạnh", "làm mát" mà không hỏi lớp nằm sát lưng là gì.
- Chọn nệm quá mềm vì êm, rồi lún sâu và nóng hơn.
- Mua nệm thoáng nhưng phủ tấm nilon chống thấm và ga sợi tổng hợp dày, mất sạch độ thoáng của lõi.
- Bỏ qua vỏ tháo giặt: với người ra mồ hôi, vỏ không tháo được nghĩa là vết ố sẽ ở lại mãi.
- Đặt nệm sát sàn gạch trong phòng ẩm, mặt dưới đọng hơi nước.
- Đổ hết lỗi cho nệm trong khi phòng ngủ không thông gió, chăn quá dày, điều hoà tắt lúc nửa đêm.
Nệm chỉ là một mắt xích. Một chiếc nệm thoáng cộng phòng thông gió, ga mỏng và chăn riêng phù hợp thường đủ để người hay nóng ngủ yên mà không cần nệm đắt tiền.
Câu hỏi thường gặp
Nệm cao su có nóng không?
Nệm cao su thiên nhiên thường có lỗ thông khí và đàn hồi nhanh, ít để người lún sâu, nên nhiều người thấy mát hơn foam nhớ. Tuy vậy, nệm cao su vẫn là khối đặc hơn lõi lò xo, và cảm giác nóng còn phụ thuộc vào vỏ, ga, tấm bảo vệ. Người rất nóng nên thử nằm đủ lâu trước khi mua.
Nệm có gel làm mát có thật sự mát không?
Lớp gel thường cho cảm giác mát rõ khi mới nằm xuống, vì nó hấp thụ nhiệt từ cơ thể. Sau một thời gian, gel ấm lên theo cơ thể và cảm giác mát giảm dần. Độ thoáng lâu dài vẫn phụ thuộc vào cấu trúc lõi và lớp phủ. Đừng chọn nệm chỉ vì có gel.
Đổ mồ hôi nhiều khi ngủ có phải bệnh không?
Đổ mồ hôi khi ngủ thường do phòng nóng, chăn dày, nệm bí, ăn uống trước giờ ngủ. Nhưng nếu bạn đổ mồ hôi ướt đẫm đều đặn dù phòng mát, kèm sốt, sụt cân, ho kéo dài hoặc mệt mỏi, hãy đi khám để tìm nguyên nhân. Một số loại thuốc cũng có thể gây đổ mồ hôi đêm.
Có nên dùng tấm bảo vệ nệm chống thấm khi hay nóng không?
Nên dùng, nhưng chọn loại thoáng khí có lớp màng mỏng ép dưới mặt vải, không dùng tấm nilon trần. Tấm bảo vệ giữ mồ hôi không ngấm vào lõi, giúp nệm bền và sạch hơn. Nếu không cần chống thấm hoàn toàn, tấm bảo vệ vải dày vừa không có lớp chống thấm thoáng hơn nữa.
Nệm lò xo có bị ẩm bên trong không?
Lõi lò xo thoáng nên ít đọng ẩm hơn lõi foam đặc, nhưng các lớp bông, foam phía trên vẫn có thể ngấm mồ hôi nếu không có tấm bảo vệ. Trong mùa nồm, nệm đặt sát sàn hoặc trong phòng kín vẫn có thể ẩm. Kê nệm trên nan thoáng và để mặt nệm thở mỗi sáng giúp hạn chế điều này.
Trẻ con hay đổ mồ hôi đầu khi ngủ có cần nệm riêng không?
Trẻ nhỏ đổ mồ hôi đầu khi ngủ khá phổ biến, nhất là khi phòng nóng hoặc mặc nhiều. Thường chỉ cần phòng thoáng mát, quần áo mỏng, ga cotton và nệm phẳng chắc phù hợp tuổi. Trẻ sơ sinh không dùng gối, không chăn dày. Nếu trẻ đổ mồ hôi kèm biểu hiện bất thường khác, hỏi bác sĩ nhi.