Cách chọn kích thước giường gọn nhất là đi theo hai câu hỏi: ai nằm và phòng còn lại bao nhiêu chỗ đi. Ở Việt Nam, bề ngang thường gặp là 1m, 1m2, 1m4, 1m6, 1m8 và 2m, chiều dài phổ biến khoảng 2m. Một người lớn nằm một mình thường thoải mái với 1m2–1m4; hai người lớn thường hợp 1m6; hai người có một người hay trở mình, chênh cân nhiều hoặc có con nhỏ ngủ chung thì 1m8 trở lên dễ chịu hơn hẳn.
Nhưng giường rộng chỉ đáng giá khi phòng vẫn còn lối đi và cánh tủ, cánh cửa mở được. Một chiếc giường 1m8 nhét vào phòng chín mét vuông khiến bạn phải trèo qua giường để lấy quần áo, mỗi đêm dậy đi vệ sinh lại vấp chân giường. Lúc đó, giường nhỏ hơn một cỡ lại cho giấc ngủ yên hơn.
Bài này đưa ra bảng chọn theo người nằm, cách vẽ thử giường lên sàn bằng băng dính trước khi mua, khoảng trống tối thiểu cần chừa và các tình huống hay gặp như phòng trọ nhỏ, vợ chồng có con, người cao trên 1m80.
Chọn bề ngang giường theo người nằm
Các mức dưới đây là gợi ý theo trải nghiệm phổ biến, không phải quy chuẩn. Kích thước gọi tên có thể chênh vài phân giữa nơi làm giường; luôn đo nệm và giường thật.
| Người nằm | Bề ngang gợi ý | Ghi chú |
|---|---|---|
| Trẻ lớn, thiếu niên ngủ một mình | 1m – 1m2 | Chú ý chiều dài nếu con cao nhanh |
| Một người lớn | 1m2 – 1m4 | 1m4 dư dả cho người hay trở mình hoặc thích nằm dang tay |
| Hai người lớn vóc người nhỏ, ít trở mình | 1m6 | Mỗi người khoảng 80 cm, tương đương bề ngang một giường đơn hẹp |
| Hai người lớn, một người hay trở mình hoặc chênh cân nhiều | 1m8 | Bớt bị đánh thức bởi chuyển động của người kia |
| Hai người lớn và một con nhỏ ngủ chung | 1m8 – 2m hoặc giường ghép | Xem lưu ý an toàn với trẻ dưới một tuổi |
| Người cao từ khoảng 1m85 trở lên | Chiều dài 2m – 2m2 | Chân không thò ra khỏi nệm khi nằm duỗi |
Chiều dài thường bị quên. Nguyên tắc dễ nhớ là nệm nên dài hơn chiều cao người nằm khoảng 15–20 cm để còn chỗ cho gối và chân không chạm thành giường. Với người cao, giường dài 2m có thể vừa sát; giường có vách chân cao càng làm cảm giác chật hơn.
Hai người nằm chung: rộng thêm 20 cm đáng giá đến đâu
Giường 1m6 chia đôi cho mỗi người khoảng 80 cm, tức là hẹp hơn một giường đơn 1m mà nhiều người đã nằm thời sinh viên. Với hai người vóc nhỏ, ngủ yên, quen ôm nhau, như vậy là đủ. Nhưng khi một người hay trở mình, gác tay chân, thức dậy giữa đêm hoặc đi ngủ muộn hơn, 80 cm trở nên chật và mỗi chuyển động đều truyền sang người kia.
Giường 1m8 cho mỗi người khoảng 90 cm, nghe chỉ thêm mười phân mỗi bên nhưng thực tế khác biệt rõ: đủ để hai người nằm nghiêng quay lưng vào nhau mà không chạm, đủ để một người trở mình mà không thúc vào lưng người kia. Với cặp đôi chênh cân nhiều, phần nệm phía người nặng lún sâu hơn, giường rộng giúp người nhẹ bớt bị trượt về phía giữa.
Đổi lại, giường 1m8 tốn chỗ hơn 20 cm chiều ngang phòng, nặng hơn khi di chuyển, ga gối và nệm cũng thuộc cỡ lớn hơn. Trong phòng nhỏ, 20 cm đó có thể là lối đi một bên giường. Không có câu trả lời đúng cho mọi nhà; hãy đo phòng trước rồi mới quyết.
Một lựa chọn ít được nghĩ tới là hai nệm đơn ghép trên một khung giường lớn. Mỗi người có độ cứng riêng, chuyển động ít truyền sang, và khi cần có thể tách ra. Nhược điểm là khe giữa hai nệm, xử lý bằng tấm phủ nệm liền hoặc dây nối chuyên dụng, và không phù hợp cho trẻ nhỏ nằm giữa.
Vẽ thử giường lên sàn trước khi mua
Cách chắc chắn nhất để không mua nhầm cỡ là vẽ thử. Việc này mất chưa tới nửa giờ.
- Đo kích thước ngoài của khung giường dự định mua, không phải kích thước nệm. Khung có thể rộng hơn nệm vài phân đến hơn mười phân mỗi chiều, nhất là giường có vách đầu và vách chân dày.
- Dùng băng dính giấy dán lên sàn đúng hình chữ nhật đó ở vị trí định kê.
- Mở hết các cánh tủ, cánh cửa phòng, cửa nhà vệ sinh, ngăn kéo bàn. Kiểm tra cánh nào chạm vào vùng băng dính.
- Đi lại quanh vùng băng dính như lúc buổi tối: từ cửa vào giường, từ giường ra nhà vệ sinh, từ giường tới tủ quần áo. Chỗ nào phải nghiêng người hoặc bước ngang thì lối đi đang hẹp.
- Đặt một chiếc ghế hoặc thùng giấy vào chỗ định đặt tủ đầu giường, kiểm tra còn đủ chỗ đặt điện thoại, đèn ngủ, cốc nước mà không vướng.
- Để vùng băng dính một hai ngày; nếu bạn thấy khó chịu mỗi lần đi qua, hãy cân nhắc giường nhỏ hơn một cỡ.
Ví dụ giả định: phòng ngủ 3m x 3,3m, cửa vào ở góc, một tủ quần áo cánh mở rộng 1,2m. Vẽ thử giường 1m8 kèm khung dày, tủ chỉ mở được một cánh, lối đi bên kia giường còn khoảng 40 cm. Với giường 1m6, tủ mở hết hai cánh, lối đi hai bên đều trên 55 cm. Gia đình chọn 1m6 và một nệm có khả năng giảm truyền chuyển động thay vì ép giường lớn.
Khoảng trống cần chừa quanh giường
Lối đi chính bên giường. Thường khoảng 60 cm trở lên là đủ để đi lại thoải mái; dưới khoảng 50 cm sẽ phải đi nghiêng. Với người lớn tuổi dùng gậy hoặc khung tập đi, cần rộng hơn nữa.
Phía trước tủ quần áo. Ngoài chiều rộng cánh tủ khi mở, cần thêm chỗ đứng để lấy đồ, thường khoảng 70–90 cm tính từ mặt tủ. Tủ cửa lùa tiết kiệm phần cánh mở nhưng vẫn cần chỗ đứng.
Phía chân giường. Nếu chân giường hướng ra lối đi chính hoặc cửa, chừa khoảng 60–70 cm. Phòng nhỏ có thể kê chân giường sát tường, chấp nhận lên xuống từ hai bên.
Một bên giường sát tường có được không? Được, và là cách thường gặp ở phòng nhỏ. Người nằm phía trong phải trèo ra khi dậy đêm, có thể làm thức người kia; nên để người ít dậy đêm nằm trong. Ga cũng khó trải hơn ở phía sát tường.
Cửa sổ và điều hoà. Tránh kê giường chắn lối mở cửa sổ hoặc nằm ngay dưới luồng gió điều hoà. Đầu giường ngay dưới cửa sổ dễ bị gió lùa, nắng sáng và tiếng ồn hơn.
Tình huống theo gia đình và kiểu phòng
Phòng trọ 10–15 m² vừa là phòng ngủ vừa là chỗ học, chỗ ăn. Giường 1m2–1m4 cho một người, hoặc 1m6 cho hai người là mức hợp lý. Giường có ngăn kéo hoặc gầm cao để cất đồ giúp tiết kiệm chỗ cho tủ. Giường gấp kiêm sofa tiện nhưng nệm mỏng, ít thích hợp nằm lâu dài nếu bạn hay đau mỏi.
Vợ chồng trẻ sắp có con thường muốn giường lớn để con ngủ cùng. Khuyến cáo ngủ an toàn phổ biến cho trẻ dưới một tuổi là ngủ cùng phòng với bố mẹ nhưng trên chỗ ngủ riêng, như cũi hoặc nôi có nệm phẳng chắc, đặt sát giường. Vì vậy khi tính kích thước giường, hãy chừa chỗ cho một chiếc cũi bên cạnh thay vì chỉ mua giường thật rộng.
Gia đình có con lớn hay sang ngủ cùng: giường 1m8–2m hoặc ghép thêm một giường đơn cùng chiều cao sát bên là cách nhiều nhà chọn trong vài năm. Khi con đã có giường riêng, giường phụ có thể chuyển sang phòng con.
Phòng người lớn tuổi: ưu tiên lối đi rộng và chiều cao giường vừa tầm hơn là bề ngang. Một giường 1m2–1m4 cho người ngủ một mình, đặt sao cho lối đi tới nhà vệ sinh thẳng và thoáng, thường an toàn hơn giường lớn chiếm hết phòng.
Chiều cao giường và vách đầu giường: phần kích thước hay bị quên
Ngoài bề ngang và chiều dài, chiều cao mặt nệm so với sàn ảnh hưởng hằng ngày tới việc lên xuống giường. Một mốc thực tế: khi ngồi ở mép giường, bàn chân đặt phẳng trên sàn và đầu gối gập gần vuông góc. Với người Việt trưởng thành, tổng chiều cao từ sàn tới mặt nệm thường rơi vào khoảng 45–55 cm, tính cả khung và nệm. Nệm dày 25–30 cm đặt lên khung cao sẽ đẩy mặt nằm lên khá cao, người thấp và người lớn tuổi phải nhón chân hoặc trèo lên.
Vì vậy khi mua giường và nệm ở hai nơi khác nhau, hãy cộng hai con số trước: chiều cao lòng khung tới mặt dát cộng với độ dày nệm. Nhiều gia đình chỉ phát hiện giường "cao như giường bệnh viện" sau khi nệm mới về.
Vách đầu giường cũng chiếm chỗ. Vách bọc nệm dày có thể lấy thêm 10–15 cm chiều dài phòng, và nếu cao quá có thể che mất ổ cắm, công tắc đèn hoặc một phần cửa sổ. Trước khi chọn kiểu vách, đánh dấu vị trí ổ điện, công tắc trên tường sau đầu giường để biết sau khi kê còn với tới được không.
Với phòng trọ và phòng rất nhỏ, giường không vách đầu hoặc vách mỏng sát tường giúp lấy lại vài chục phân quý giá. Đổi lại, gối dễ tụt xuống khe giữa nệm và tường; một tấm gỗ mỏng hoặc gối tựa đặt dọc đầu giường xử lý được chuyện này.
Lỗi hay gặp khi chọn kích thước giường
Đo nệm mà không đo khung. Giường có vách đầu bọc nệm dày, vách chân cao, thành giường ốp ra ngoài có thể lớn hơn nệm cả chục phân mỗi chiều. Luôn hỏi kích thước phủ bì của khung.
Quên đường đưa giường vào phòng. Giường liền khối, nệm cứng không gập được có thể không qua nổi cầu thang hẹp, góc hành lang hay thang máy nhỏ. Đo cửa, cầu thang và hỏi giường có tháo lắp được không.
Chọn nệm và giường lệch cỡ. Nệm 1m6 trên khung giường lòng 1m8 sẽ xô lệch, hở hai bên; nệm to hơn lòng khung thì cong vênh. Mua nệm theo đúng kích thước lòng giường.
Mua giường to hơn vì "rộng cho thoải mái" mà không xét ga gối. Giường cỡ lớn kéo theo ga, chăn, tấm bảo vệ nệm cỡ lớn, giá cao hơn và ít lựa chọn hơn ở những cỡ hiếm như 2m x 2m2.
Bỏ qua chiều cao giường. Giường quá thấp khó đứng dậy với người đau gối, quá cao thì trẻ nhỏ dễ ngã. Chiều cao cũng ảnh hưởng tới gầm giường có cất đồ được hay không.
Câu hỏi thường gặp
Giường 1m6 có đủ cho hai người không?
Với hai người vóc nhỏ, ít trở mình, quen nằm gần nhau, giường 1m6 thường đủ. Nếu một người hay trở mình, chênh cân nhiều hoặc có con nhỏ hay sang ngủ cùng, giường 1m8 sẽ dễ chịu hơn. Hãy nằm thử cùng nhau trên cả hai cỡ trước khi quyết.
Phòng 10m2 nên kê giường bao nhiêu?
Với phòng khoảng 10 m², giường 1m4–1m6 thường còn đủ lối đi và chỗ cho một tủ nhỏ. Giường 1m8 vẫn kê được nếu một bên sát tường và tủ dùng cửa lùa, nhưng nên vẽ thử bằng băng dính trên sàn trước khi mua.
Chiều dài giường 2m có đủ cho người cao 1m80 không?
Thường là đủ, vì nệm 2m dài hơn chiều cao người nằm khoảng 20 cm. Người cao từ khoảng 1m85 trở lên, hoặc thích nằm duỗi thẳng chân, nên cân nhắc chiều dài 2m2 hoặc giường không có vách chân.
Có nên kê giường sát tường không?
Kê một bên sát tường tiết kiệm chỗ và là cách phổ biến ở phòng nhỏ. Chú ý để người hay dậy đêm nằm phía ngoài, tránh tường giáp ngoài bị ẩm hoặc nóng, và chừa vài phân giữa nệm và tường để nệm thoáng.
Giường cho trẻ sơ sinh ngủ chung với bố mẹ cần rộng bao nhiêu?
Khuyến cáo ngủ an toàn phổ biến không khuyến khích trẻ dưới một tuổi ngủ chung trên giường người lớn. Thay vào đó, đặt một cũi hoặc nôi riêng có nệm phẳng chắc sát giường bố mẹ. Khi tính kích thước giường, hãy chừa chỗ cho chiếc cũi đó.
Hai nệm đơn ghép lại có tốt hơn một nệm đôi không?
Hai nệm đơn trên một khung lớn giúp mỗi người chọn độ cứng riêng và ít bị ảnh hưởng khi người kia trở mình. Nhược điểm là khe giữa hai nệm và không phù hợp để trẻ nằm giữa. Nếu chọn cách này, dùng tấm phủ nệm liền hoặc dây nối để hai nệm không xô ra.