Trong phòng trọ 10–15 m², bí quyết ngủ ngon nằm ở chỗ tách khu ngủ ra khỏi mọi thứ còn lại, dù chỉ bằng một tấm rèm hay một chiếc kệ. Giường nên ở góc xa cửa ra vào nhất, xa bếp, xa chỗ phơi đồ và không nằm ngay dưới mái tôn hay sát cửa sổ hướng nắng chiều. Khi giường không còn là chỗ ăn, chỗ học, chỗ ngồi chơi, cơ thể dễ coi nó là chỗ để ngủ.
Phòng trọ thường có ba kẻ thù của giấc ngủ: nóng vì mái thấp và ít cửa, ồn vì vách mỏng và hàng xóm sát nhau, bí và ẩm vì nấu ăn, tắm giặt, phơi đồ cùng một không gian. Không cải tạo được nhà, nhưng bạn có thể chọn vị trí giường, dùng rèm, quạt và vài món đồ rẻ tiền để giảm cả ba.
Bài này gợi ý cách chia khu trong phòng, chỗ kê giường tốt nhất theo từng kiểu phòng trọ, xử lý gác lửng nóng, ở ghép khác giờ và những món đáng mua đầu tiên khi tiền có hạn.
Chia phòng thành khu: ngủ, học, nấu
Phòng trọ một gian thường bị dùng lẫn lộn: buổi sáng giường là bàn ăn, buổi chiều là chỗ học, buổi tối là chỗ tiếp bạn. Cách làm này tiết kiệm chỗ nhưng khiến giường lúc nào cũng có vụn thức ăn, sách vở, laptop, và khi lên giường ngủ, đầu óc vẫn gắn chỗ đó với việc học và lướt điện thoại.
Hãy hình dung phòng thành ba vùng, dù nhỏ. Vùng ướt và nóng gồm bếp, chỗ rửa, nhà tắm, chỗ phơi đồ nên gom về phía cửa ra vào hoặc phía có cửa sổ thông gió. Vùng ngồi gồm bàn học, ghế ở giữa. Vùng ngủ ở trong cùng, góc khô và yên nhất.
Ranh giới giữa các vùng không cần tường. Một tấm rèm treo trên thanh căng, một kệ sách hở hai mặt, thậm chí chỉ một tấm thảm nhỏ trước giường cũng đủ tạo cảm giác "vào khu ngủ". Rèm ngăn còn chặn bớt ánh sáng từ bàn học khi bạn cùng phòng còn thức, và chặn mùi đồ ăn lan vào chăn gối.
Nếu phòng có gác lửng, thói quen phổ biến là ngủ trên gác, học và nấu ở dưới. Cách chia này rõ ràng, nhưng gác lửng hay nóng; phần sau bàn riêng chuyện này.
Một nguyên tắc nhỏ giúp khu ngủ giữ được vai trò của nó: không mang laptop, đồ ăn và việc chưa xong lên giường. Ban đầu sẽ thấy bất tiện vì phòng chật, ghế cứng, nhưng sau vài tuần, nhiều người nhận ra mình buồn ngủ nhanh hơn khi nằm xuống, vì chỗ đó chỉ còn gắn với việc nghỉ. Nếu phải ngồi trên giường vì không có ghế, ít nhất hãy ngồi ở mép ngoài, quay mặt ra bàn, đừng nằm dựa gối mà học.
Kê giường ở đâu trong phòng trọ
Xa cửa ra vào. Cửa là nơi có tiếng hành lang, ánh sáng lọt qua khe, người qua lại. Giường ở góc đối diện hoặc chéo với cửa yên hơn, lại giữ được chút riêng tư khi cửa mở.
Xa bếp và nhà vệ sinh. Bếp mang hơi nóng, mùi dầu mỡ; nhà vệ sinh mang hơi ẩm và tiếng nước. Nếu phòng hẹp dài, xếp theo thứ tự cửa – bếp – bàn – giường là hợp lý nhất.
Không sát tường nắng chiều. Tường hướng tây hoặc tường giáp ngoài trời nóng hầm hập tới khuya. Kê giường cách tường đó vài chục phân hoặc chọn tường khác, dù phải xoay hướng giường.
Không ngay dưới mái tôn thấp. Phòng tầng trên cùng mái tôn có chỗ trần thấp nóng nhất; đặt giường ở phía trần cao hơn hoặc gần cửa sổ thông gió.
Tránh tường giáp phòng bên có tivi hay bếp. Áp tai vào từng bức tường buổi tối để nghe, chọn tường yên nhất làm đầu giường.
Chừa lối thoát. Dù phòng chật, đừng kê giường, tủ chặn lối từ chỗ ngủ ra cửa. Đêm có sự cố như mất điện, cháy, bạn cần đi ra được trong bóng tối mà không vấp.
Đồ nào đáng mua trước khi tiền có hạn
Thứ tự dưới đây ưu tiên những thứ ảnh hưởng tới giấc ngủ nhiều nhất trên mỗi đồng chi ra. Mức chi phí là tương đối.
| Món | Giải quyết vấn đề | Chi phí tương đối | Ghi chú |
|---|---|---|---|
| Quạt đứng hoặc quạt treo tường tốt | Nóng, bí | Thấp | Chọn loại chạy êm ở số nhỏ |
| Rèm cản sáng cho cửa sổ | Sáng, nóng nắng chiều | Thấp đến vừa | Dùng thanh căng nếu không được khoan |
| Nệm phù hợp cơ thể | Đau mỏi khi ngủ dậy | Vừa đến cao | Nệm gấp tiện chuyển phòng |
| Thanh chặn khe cửa, ron cửa | Ồn, ánh sáng hành lang | Thấp | Tháo được khi trả phòng |
| Rèm ngăn khu ngủ | Ánh sáng bàn học, mùi bếp | Thấp | Thanh căng trần – tường |
| Nút tai, mặt nạ ngủ | Ồn, sáng khi ở ghép | Rất thấp | Nên có sẵn |
| Ẩm kế nhỏ | Biết phòng ẩm hay khô | Rất thấp | Giúp quyết định có cần thêm thiết bị không |
Điều hoà là món lớn và thường thuộc về chủ nhà. Nếu phòng có điều hoà cũ, hỏi chủ nhà về lịch vệ sinh, kiểm tra lưới lọc trước khi dùng, và để ý tiền điện tính theo giá nào trước khi quyết định bật cả đêm.
Nếu chỉ đủ tiền cho hai món, nhiều người ở trọ chọn quạt tốt và rèm cản sáng trước, vì hai thứ này giải quyết nóng và sáng là hai thứ làm mất ngủ thường xuyên nhất. Nệm là món đắt nhất nhưng dùng lâu nhất; nếu nệm hiện tại đã lún, cứng như ván hoặc mỏng dưới vài phân, nên dành khoản tiếp theo cho nó.
Gác lửng nóng: làm sao để ngủ được
Hiểu vì sao gác nóng. Không khí nóng bốc lên cao, gác lửng lại sát mái, nhất là mái tôn. Ban đêm mái vẫn toả nhiệt tích từ chiều, nên gác có thể nóng hơn tầng dưới đáng kể tới tận khuya.
Thoát khí nóng trước khi lên ngủ. Mở cửa sổ hoặc ô thông gió gần mái từ chiều tối, đặt một quạt ở tầng dưới thổi lên hoặc quạt hướng ra cửa sổ để đẩy khí nóng ra ngoài. Lên gác ngủ khi đã thông gió khoảng nửa giờ.
Nằm thấp và dùng đồ thoáng. Trên gác, nệm mỏng thoáng hoặc chiếu thường dễ chịu hơn nệm dày giữ nhiệt. Ga cotton, vỏ gối thoáng, quần áo ngủ mỏng.
Đề nghị chủ nhà chống nóng mái. Lớp cách nhiệt dưới mái tôn, sơn chống nóng mái hay trần thạch cao có lớp cách nhiệt là việc của chủ nhà, nhưng có thể đề nghị, nhất là khi bạn thuê dài hạn.
Khi quá nóng, ngủ tầng dưới. Vào những đợt nắng nóng gay gắt, trải nệm ở tầng dưới gần cửa có gió là lựa chọn hợp lý, an toàn hơn cố nằm trên gác ngột ngạt.
An toàn cầu thang gác. Cầu thang gác lửng thường dốc, hẹp. Có đèn nhỏ chiếu bậc thang ban đêm, không để đồ trên bậc, và cân nhắc kỹ trước khi để người lớn tuổi hoặc người say ngủ lên xuống ban đêm.
Ở ghép: khi hai người khác giờ ngủ
Ở ghép là thực tế của nhiều sinh viên và người đi làm. Rắc rối lớn nhất thường không phải chỗ nằm chật, mà là giờ giấc lệch nhau: một người học khuya, một người dậy sớm đi làm; một người đi ca đêm về lúc ba giờ sáng.
Thoả thuận từ đầu tốt hơn nhiều so với chịu đựng rồi bực bội. Vài điểm nên nói rõ: sau mấy giờ thì tắt đèn chính, chỉ dùng đèn bàn có chụp hướng xuống; nghe nhạc, gọi điện thì dùng tai nghe; nấu ăn và giặt giũ không làm sau một giờ nhất định; người về muộn chuẩn bị sẵn đồ để không phải lục lọi.
Về bố trí, nếu có thể, đặt hai chỗ ngủ ở hai phía phòng, giữa có kệ hoặc rèm. Người ngủ sớm nằm phía trong, xa cửa và xa bàn học; người thức khuya ngồi bàn gần cửa. Đèn đọc sách kẹp đầu giường, ánh vàng, hướng xuống giúp người kia không bị chói.
Ví dụ giả định: hai bạn thuê chung phòng 14 m², một người làm ca sáng dậy lúc năm giờ, một người học đến một giờ sáng. Sau tuần đầu căng thẳng, hai bạn treo một rèm vải dày giữa hai giường, người học khuya chuyển sang đèn bàn có chụp và tai nghe, người dậy sớm để quần áo đi làm sẵn trên ghế từ tối. Cả hai ngủ đủ hơn mà không phải đổi phòng.
Phòng trọ không cửa sổ hoặc cửa sổ ra hành lang
Nhiều phòng trọ giá rẻ không có cửa sổ ra ngoài trời, hoặc chỉ có ô thoáng nhìn ra hành lang. Những phòng này dễ bí, ẩm và tích mùi, nhất là khi nấu ăn trong phòng.
Ưu tiên tạo luồng khí: mở cửa ra vào một lúc khi có nhà, đặt quạt hướng ra cửa để đẩy không khí cũ đi. Nếu được chủ nhà cho phép, một quạt hút gắn ô thoáng giúp rất nhiều. Hạn chế nấu món nhiều dầu mỡ, chiên rán trong phòng; phơi đồ ở khu phơi chung nếu có.
Trong phòng kín, đừng dùng bếp than, bếp cồn hay đốt bất cứ thứ gì để sưởi hoặc đuổi muỗi trong lúc ngủ: khí độc có thể tích tụ mà bạn không nhận ra. Bếp gas mini dùng xong phải khoá van, không để bình gas gần giường. Nếu phòng có bình nóng lạnh, máy sưởi dùng gas, cần lắp đặt và kiểm tra bởi thợ, có thông gió đúng cách.
Phòng tối cả ngày cũng khiến bạn khó tỉnh táo buổi sáng. Khi thức dậy, bật đèn sáng, mở cửa, hoặc ra ngoài vài phút để nhận ánh sáng tự nhiên; buổi tối thì chuyển sang đèn vàng dịu để cơ thể phân biệt ngày và đêm.
Lỗi hay gặp khi bố trí phòng trọ
Giường kiêm bàn ăn, bàn học. Vụn thức ăn trên nệm thu hút kiến gián; thói quen học trên giường khiến lên giường mà đầu óc vẫn chạy. Một chiếc bàn gấp nhỏ đặt cạnh giường rẻ hơn nhiều so với những đêm mất ngủ.
Phơi đồ ướt trong phòng ngủ. Mỗi mẻ đồ phơi trong phòng làm độ ẩm tăng vọt, chăn gối ẩm theo, mùi khó chịu. Tận dụng ban công, hành lang, khu phơi chung.
Ổ cắm nối dài chằng chịt quanh giường. Nối nhiều thiết bị vào một ổ, dây vắt dưới nệm, sạc điện thoại trên giường đều là nguy cơ cháy chập. Dùng ổ cắm có cầu chì hoặc công tắc, đặt trên sàn thoáng hoặc gắn tường, không để dưới nệm, gối.
Mua đồ cồng kềnh khó chuyển. Người thuê trọ hay chuyển phòng; giường gỗ liền khối, nệm dày không gấp được thành gánh nặng mỗi lần dọn. Ưu tiên đồ tháo lắp, nệm gấp.
Bỏ qua nệm vì "ở tạm". Nhiều người ở trọ vài năm trên tấm nệm quá mỏng hoặc đã lún, sáng nào cũng mỏi. Nệm là món theo bạn qua nhiều phòng trọ, đáng chi hơn nhiều món trang trí.
Câu hỏi thường gặp
Phòng trọ 10m2 nên kê giường ở đâu?
Thường là góc xa cửa ra vào và xa bếp nhất, không sát tường nắng chiều và không ngay dưới mái thấp. Nếu phòng hẹp dài, sắp theo thứ tự cửa – bếp – bàn học – giường. Kiểm tra tường nào ít ồn để làm đầu giường.
Ngủ gác lửng nóng quá phải làm sao?
Thông gió gác từ chiều tối, dùng quạt đẩy khí nóng ra cửa sổ, nằm nệm mỏng thoáng và ga cotton. Đề nghị chủ nhà chống nóng mái nếu thuê lâu. Những ngày quá nóng, chuyển xuống ngủ tầng dưới là lựa chọn hợp lý và an toàn hơn.
Phòng trọ không có cửa sổ có ngủ được không?
Ngủ được nếu bạn chủ động tạo luồng khí: mở cửa khi có thể, dùng quạt đẩy không khí cũ ra, hạn chế nấu và phơi trong phòng. Tuyệt đối không đốt than, đốt cồn hay dùng bếp sưởi trong phòng kín khi ngủ.
Ở ghép mà bạn cùng phòng thức khuya thì làm sao ngủ?
Thoả thuận giờ tắt đèn chính, dùng đèn bàn có chụp và tai nghe sau giờ đó. Treo rèm ngăn giữa hai chỗ ngủ, chuẩn bị nút tai và mặt nạ ngủ. Nói chuyện sớm thường dễ hơn để bực bội tích tụ.
Sinh viên nên mua nệm loại nào cho phòng trọ?
Nên chọn nệm có độ cứng hợp với cơ thể và tư thế ngủ, đồng thời dễ mang theo khi chuyển phòng, như nệm gấp ba hoặc nệm cuộn. Kê trên dát thoáng nếu phòng ẩm. Không cần nệm đắt nhất, nhưng đừng nằm lâu trên nệm đã lún hoặc quá mỏng.
Có nên dùng rèm ngăn trong phòng trọ không?
Rèm ngăn rẻ, không cần khoan, tháo được khi trả phòng, và giúp chặn ánh sáng, mùi bếp, tạo cảm giác riêng tư cho khu ngủ. Chọn vải đủ dày, thanh căng chắc, và để rèm cách bếp đủ xa để tránh bắt lửa.