Nệm cuộn hút chân không không tốt hơn hay kém hơn nệm giao phẳng chỉ vì cách đóng gói. Chất lượng của nó vẫn nằm ở cấu tạo bên trong: loại foam, mật độ, độ dày từng lớp, loại lò xo nếu có. Cuộn và hút chân không chỉ là cách nén tấm nệm lại cho gọn để giao, và với những vật liệu chịu được việc nén, nệm sẽ nở về gần đúng hình dạng sau một thời gian.
Điểm cộng thật của nệm cuộn là dễ vận chuyển: một người có thể mang lên cầu thang hẹp, qua cửa nhỏ, vào thang máy chung cư mà không cần gập nệm. Điểm cần lưu ý là thời gian chờ nở, mùi của vật liệu mới trong mấy ngày đầu, và việc không thể cuộn lại như cũ nếu muốn đổi trả. Thường nệm cuộn nở phần lớn trong vài giờ đầu và gần hoàn chỉnh sau khoảng một đến ba ngày, tuỳ loại và nhiệt độ phòng.
Bài này giải thích loại nệm nào cuộn được, so sánh với nệm giao phẳng, hướng dẫn mở từng bước và những lỗi người mua lần đầu hay mắc.
Loại nệm nào cuộn được, loại nào không nên cuộn
Không phải nệm nào cũng chịu được việc nén chặt rồi cuộn tròn. Những loại thường được giao dạng cuộn là nệm foam (foam thường và memory foam), nệm lai có lõi lò xo túi và lớp foam ở trên, một số nệm cao su mỏng đến trung bình. Foam và cao su có tính đàn hồi nên khi bỏ lực nén, cấu trúc xốp hút không khí trở lại và tấm nệm nở về gần kích thước ban đầu. Lò xo túi cuộn được vì mỗi lò xo nằm riêng trong túi vải, nén từng chiếc không làm hỏng khung.
Những loại thường không giao dạng cuộn là nệm lò xo liên kết có khung thép bao quanh, nệm cao su rất dày và nặng, nệm bông ép cứng. Lò xo liên kết nối với nhau bằng dây thép xoắn và có khung viền cứng, nén cuộn có thể làm cong khung. Bông ép chịu được gập ba nhưng nén cuộn chặt dễ làm gãy, xẹp lớp sợi.
Nếu một sản phẩm thuộc nhóm thường không cuộn mà vẫn được giao dạng cuộn, hãy hỏi người bán cấu tạo cụ thể và liệu việc cuộn có ảnh hưởng đến bảo hành không. Cũng hỏi thời hạn nên mở: nhiều nhà sản xuất khuyến cáo không để nệm trong trạng thái nén quá lâu, thường tính bằng tuần hoặc vài tháng, vì vật liệu bị nén lâu có thể nở không đủ. Con số cụ thể ghi trên hướng dẫn kèm theo sản phẩm, đó là con số bạn nên theo.
So sánh nệm cuộn và nệm giao phẳng
Bảng dưới so sánh hai cách giao hàng, không phải hai loại nệm. Cùng một cấu tạo, giao cuộn hay giao phẳng cho trải nghiệm nằm sau khi nở gần như nhau nếu vật liệu phù hợp.
| Tiêu chí | Nệm cuộn hút chân không | Nệm giao phẳng |
|---|---|---|
| Vận chuyển lên nhà | Gọn, một hai người mang được, qua cầu thang hẹp và thang máy nhỏ | Cần lối đi đủ rộng, thường cần hai người trở lên |
| Dùng ngay | Phải chờ nở vài giờ đến vài ngày mới đạt cảm giác ổn định | Nằm được ngay sau khi giao |
| Mùi ban đầu | Thường rõ hơn trong một hai ngày đầu vì mùi bị giữ trong bao kín | Thường nhẹ hơn vì đã thoáng khí một phần |
| Kiểm tra khi nhận | Khó kiểm kỹ khi còn trong bao, nhiều nơi không cho mở trước khi ký | Kiểm tra được bề mặt, kích thước, đường may ngay |
| Đổi trả | Không cuộn lại được như cũ, cần hỏi rõ cách thu hồi | Dễ đóng gói lại hơn nếu giữ bao bì |
| Loại nệm phù hợp | Foam, lai lò xo túi, một số cao su | Mọi loại, kể cả lò xo liên kết và cao su dày |
Nếu nhà bạn có lối đi rộng và bạn muốn kiểm tra kỹ khi nhận, nệm giao phẳng ít bất ngờ hơn. Nếu nhà ở tầng cao không thang máy, hẻm nhỏ, hay phòng trọ cửa hẹp, nệm cuộn thường là cách duy nhất để đưa một tấm nệm nguyên khối vào phòng.
Mở nệm cuộn từng bước
Việc mở nệm cuộn nghe đơn giản nhưng có vài chỗ dễ làm rách vỏ nệm hoặc làm nệm nở lệch. Làm theo trình tự dưới đây, tốt nhất là có hai người.
- Đưa cuộn nệm vào đúng phòng ngủ trước khi mở. Khi đã nở, tấm nệm to và nặng gấp nhiều lần, đưa qua cửa khó hơn nhiều so với lúc còn cuộn.
- Chuẩn bị nền giường sạch, phẳng, khô. Lau khung giường, kiểm tra nan không gãy, không có vật nhọn. Nếu muốn dùng tấm bảo vệ nệm, để sẵn bên cạnh.
- Đặt cuộn nệm lên giường, xác định đầu nằm và mặt trên theo chỉ dẫn trên bao bì hoặc tờ hướng dẫn, để khi trải ra nệm nằm đúng chiều mà không phải lật tấm nệm đã nở.
- Cắt lớp bao ngoài cùng bằng kéo đầu tròn hoặc dao rọc giấy để lưỡi thật ngắn. Cắt dọc theo mép bao, giữ lưỡi dao hướng ra xa mặt nệm. Đây là bước hay làm rách vỏ nệm nhất.
- Lăn cuộn nệm để trải ra, rồi cắt lớp nhựa hút chân không bên trong. Lúc này nệm bắt đầu hút không khí và phồng lên nhanh, nên giữ tay khỏi vùng nệm đang bung.
- Gỡ hết lớp nhựa khỏi mặt dưới và các mép, kéo nệm cho thẳng hàng với khung giường khi nó còn mềm, dễ dịch chuyển.
- Mở cửa sổ hoặc bật quạt cho phòng thông thoáng, và chờ nệm nở. Không trải ga hay đè vật nặng lên mặt nệm trong vài giờ đầu.
Giữ lại tờ hướng dẫn, phiếu bảo hành, nhãn may trên nệm và chụp ảnh tấm nệm ngay sau khi trải ra. Những thứ này cần nếu bạn phải liên hệ đổi trả hay bảo hành sau này.
Bao lâu thì nở hết và khi nào nên lo
Phần lớn nệm cuộn phồng lên thấy rõ trong vài giờ đầu, đủ để nằm tạm nếu cần. Để đạt độ dày và độ cứng ổn định thường mất khoảng một đến ba ngày, với một số loại foam dày có thể lâu hơn. Nhiệt độ ảnh hưởng nhiều: phòng ấm giúp foam nở nhanh hơn, phòng điều hoà lạnh làm foam nở chậm hơn. Mùa đông miền Bắc, nếu phòng lạnh, việc chờ thêm một hai ngày là bình thường.
Có thể nằm trên nệm sớm hơn, vì sức nặng cơ thể và hơi ấm còn giúp foam nở đều. Chỉ nên tránh ngồi dồn một chỗ ở mép hoặc để trẻ nhảy nhót trên nệm khi nó chưa nở xong.
Khi nào thì đáng lo? Sau thời gian chờ mà nhà sản xuất ghi trong hướng dẫn, nếu bạn thấy một vùng vẫn lõm hoặc xẹp rõ so với phần còn lại, một góc không phồng lên, hoặc độ dày đo được thiếu đáng kể so với thông số, hãy đo và chụp ảnh. Cách đo: đặt một thanh thẳng cứng ngang qua mặt nệm, đo khoảng cách từ mặt sàn hoặc khung đến mặt nệm ở nhiều điểm. Ghi lại số đo và ngày đo rồi gửi cho người bán.
Một chút nhăn ở vỏ nệm, đường may hơi gợn ở mép là chuyện thường sau khi cuộn và sẽ phẳng dần. Thiếu vài phân độ dày ngày đầu cũng thường tự hết. Thứ không tự hết là vết lõm cục bộ có ranh giới rõ, mùi ẩm mốc, hoặc lò xo cấn tay khi ấn.
Mùi nệm mới: vì sao có và làm gì cho nhanh hết
Nhiều người mở nệm cuộn thấy có mùi giống nhựa hoặc keo. Đây là mùi của các hợp chất bay hơi thoát ra từ foam và keo dán mới, thường gọi là hiện tượng "thoát khí" của vật liệu mới. Ở nệm cuộn, mùi thường rõ hơn vì nó bị giữ trong bao kín suốt thời gian vận chuyển, và thoát ra cùng lúc khi bạn mở bao.
Với phần lớn sản phẩm, mùi giảm rõ sau vài ngày nếu phòng thông thoáng. Cách giúp mùi bay nhanh: mở cửa sổ, bật quạt hướng ra ngoài, chưa trải ga ngay ngày đầu, và nếu có thể thì để nệm ở phòng thông gió một đêm trước khi ngủ. Nếu nhà có người nhạy cảm với mùi, trẻ nhỏ hoặc người hay dị ứng, nên cho phòng thông thoáng kỹ hơn và chưa cho họ ngủ trên nệm ngày đầu.
Khi nào mùi là dấu hiệu bất thường? Nếu sau một hai tuần thông thoáng tốt mà mùi vẫn nồng, hoặc mùi chuyển sang ẩm mốc, chua, hãy liên hệ người bán. Nệm bị ẩm trong quá trình lưu kho hay vận chuyển có thể có mùi mốc ngay khi mở.
Nếu bạn quan tâm đến hàm lượng hoá chất, hỏi người bán về chứng nhận của vật liệu foam hoặc vải, và hỏi rõ chứng nhận đó kiểm tra điều gì, cấp cho vật liệu hay cho thành phẩm. Chứng nhận về hoá chất không nói lên độ bền hay độ thoải mái của nệm, nên đừng để nó thay cho việc chọn đúng cấu tạo.
Nệm cuộn trong ba hoàn cảnh nhà ở hay gặp
Phòng trọ tầng năm, cầu thang hẹp, không thang máy. Đây là hoàn cảnh nệm cuộn phát huy rõ nhất: cuộn nệm cỡ một mét hai thường nặng vừa sức hai người khiêng, có tay cầm hoặc buộc dây là lên được. Hỏi người giao có mang lên tận phòng không hay chỉ giao tới chân cầu thang. Nếu bạn sẽ chuyển trọ trong một hai năm, nhớ rằng khi đã nở thì nệm không cuộn chặt lại được nữa; lần chuyển sau sẽ khiêng nguyên tấm, nên chọn độ dày và cỡ mà lối đi của chỗ ở mới nhiều khả năng vẫn qua được.
Nhà phố trong hẻm nhỏ, xe tải không vào được. Nệm phẳng phải khiêng bộ từ đầu hẻm, dễ quẹt tường và dính bẩn mặt nệm. Nệm cuộn gọn gàng hơn, người giao có thể chở bằng xe máy tới tận cửa. Đổi lại, bạn khó kiểm tra kỹ khi nhận, nên hỏi trước cách đồng kiểm và chụp ảnh bao bì ngay lúc nhận.
Mua nệm cho phòng của con ở tầng trên. Nệm cuộn giúp đưa lên tầng dễ, nhưng phải chọn loại phù hợp với độ tuổi của con. Với trẻ sơ sinh, nệm nôi cũi phải phẳng, chắc và vừa khít khung theo khuyến cáo ngủ an toàn, không chọn nệm mềm chỉ vì dễ vận chuyển. Với trẻ lớn, ưu tiên vỏ tháo giặt và tấm chống thấm, và mở nệm cho thông thoáng một hai ngày trước khi con ngủ nếu còn mùi.
Những lỗi hay gặp khi mua và mở nệm cuộn
Để cuộn nệm trong kho quá lâu. Mua trước khi chuyển nhà vài tháng rồi để nguyên cuộn trong góc là lỗi hay gặp. Vật liệu bị nén quá lâu có thể nở không đủ và nhiều nơi không nhận bảo hành trường hợp này. Mở trong thời hạn ghi trên hướng dẫn.
Mở ở phòng khách rồi mới khiêng vào phòng ngủ. Nệm đã nở to, mềm, khó cầm và dễ móp góc khi khiêng qua cửa. Luôn mang cuộn vào phòng ngủ trước.
Dùng dao lưỡi dài cắt bao. Lưỡi dao dài dễ rạch vào vỏ nệm. Vết rách vỏ do người dùng gây ra thường không được bảo hành.
Đặt nệm lên nền không phù hợp. Nệm foam và nệm lai cần nền đỡ chắc, phẳng. Nan giường quá thưa làm nệm võng vào khe; đặt thẳng xuống sàn gạch ẩm làm mặt dưới bí hơi, dễ mốc. Kiểm tra nền trước khi mở.
Kết luận độ cứng ngay đêm đầu. Nệm chưa nở hết cộng với cơ thể chưa quen có thể cho cảm giác khác hẳn so với vài tuần sau. Nằm ít nhất vài tuần rồi mới đánh giá, trừ khi có lỗi rõ ràng.
Vứt bao bì và giấy tờ ngay. Phiếu bảo hành, tờ hướng dẫn và nhãn may trên nệm là căn cứ khi cần đổi trả hay bảo hành. Giữ lại ít nhất đến hết thời gian ngủ thử.
Câu hỏi thường gặp
Nệm cuộn có bền bằng nệm giao phẳng không?
Nếu cùng cấu tạo và vật liệu phù hợp để cuộn, độ bền chủ yếu phụ thuộc vào chất lượng foam, lò xo và cách dùng, không phụ thuộc cách giao. Nệm cuộn rẻ kém bền thường là do vật liệu bên trong, không phải do việc cuộn.
Có thể cuộn lại nệm cuộn sau khi đã mở không?
Ở nhà thì rất khó, vì việc cuộn ban đầu dùng máy nén và hút chân không chuyên dụng. Có thể cuộn lỏng tấm nệm mỏng bằng dây buộc để vận chuyển ngắn, nhưng không nên để lâu ở trạng thái đó. Hỏi người bán cách thu hồi nếu muốn đổi trả.
Nằm ngay trên nệm cuộn vừa mở có sao không?
Không hại gì cho nệm, và sức nặng cơ thể còn giúp nệm nở đều hơn. Chỉ là cảm giác đêm đầu chưa phải cảm giác thật của tấm nệm. Nếu phòng còn mùi nồng, nên cho thông thoáng vài giờ trước khi ngủ.
Nệm cuộn có phù hợp cho người nặng cân không?
Tuỳ cấu tạo. Nệm cuộn foam mật độ thấp, mỏng có thể lún nhanh với người nặng cân. Người nặng cân nên chọn nệm cuộn có lõi lò xo túi hoặc foam mật độ cao, đủ dày, và hỏi người bán khuyến nghị tải trọng.
Mùa lạnh nệm cuộn nở chậm thì làm sao?
Giữ phòng ấm hơn một chút, đóng điều hoà nếu đang bật lạnh, và kiên nhẫn chờ thêm một hai ngày. Không dùng máy sấy tóc hay lò sưởi thổi trực tiếp vào nệm vì có thể làm hỏng foam và vỏ vải.
Nệm cuộn có cần tấm bảo vệ không?
Nên có, cũng như mọi loại nệm. Tấm bảo vệ giữ cho nệm sạch, chống thấm khi đổ nước hay trẻ tè dầm, và giúp bạn đủ điều kiện ngủ thử hoặc bảo hành ở những nơi từ chối nệm có vết bẩn.